آیا عرقیات گیاهی الکل یا متانول دارند؟ واقعیت علمی و نکات ایمنی

عرقیات گیاهی در اصل نوشیدنی الکلی نیستند؛ چون از تخمیر قند و غلات به دست نمی‌آیند، بلکه محصول تقطیر گیاه با آب یا بخار هستند. با این حال، از نظر شیمیایی ممکن است در بعضی عرقیات مقدار بسیار کمی ترکیباتی مثل اتانول یا متانول اندازه‌گیری شود و همین موضوع باعث نگرانی خریداران می‌شود. اگر از عطاری آنلاین میرعطار عرقیاتی مثل عرق نعناع، عرق کاسنی، گلاب، بیدمشک یا عرق رازیانه تهیه می‌کنید، نکته اصلی این است که محصول باید استاندارد، دارای برچسب کامل، تاریخ مصرف معتبر، بسته‌بندی سالم و تولیدکننده قابل پیگیری باشد. وجود مقدار ناچیز برخی ترکیبات فرار در محصول تقطیری با «الکلی بودن» محصول فرق دارد. خطر اصلی زمانی مطرح می‌شود که عرقیات در شرایط غیربهداشتی، با مواد اولیه نامناسب، دیگ‌های غیراستاندارد، نگهداری بد یا بدون کنترل آزمایشگاهی تولید و عرضه شوند.

آیا عرقیات گیاهی الکل یا متانول دارند؟

عرقیات گیاهی خوراکی به‌طور معمول نوشیدنی الکلی محسوب نمی‌شوند، اما ممکن است در برخی نمونه‌ها مقدار کمی اتانول یا متانول قابل اندازه‌گیری باشد. یک مطالعه ایرانی روی ۹۰ نمونه از ۱۰ نوع عرق گیاهی صنعتی در مشهد نشان داد که متانول و اتانول در این محصولات قابل اندازه‌گیری بوده‌اند؛ بیشترین میانگین متانول در عرق چهل‌گیاه و نعناع و کمترین آن در عرق زنیان گزارش شد، و میزان اتانول بسیار کمتر بود.

پس پاسخ دقیق این است: عرقیات گیاهی نباید به‌صورت نوشیدنی الکلی یا محصول مست‌کننده دیده شوند، اما صفر بودن مطلق اتانول و متانول در همه نمونه‌ها هم ادعای دقیقی نیست. تفاوت مهم در مقدار، منبع تولید، استاندارد بودن فرایند و ایمنی محصول است. مصرف‌کننده قرار نیست این موضوع را با بو، طعم یا تست خانگی تشخیص دهد؛ باید محصول قابل پیگیری و استاندارد بخرد.

عرق گیاهی دقیقاً چطور تولید می‌شود؟

عرق گیاهی یا هیدرولات، بخش آبی حاصل از تقطیر گیاه است. در فرایند تقطیر، گیاه همراه آب یا بخار حرارت می‌بیند، بخار حامل ترکیبات فرار گیاه سرد می‌شود و مایع نهایی به‌صورت عرق گیاهی جمع‌آوری می‌شود. منابع علمی، هیدرولات‌ها یا آب‌های معطر را فاز آبی حاصل از تقطیر با بخار یا هیدروتقطیر گیاهان معطر می‌دانند که پس از پایان تقطیر از فاز اسانس جدا می‌شود.

این فرایند با تولید نوشیدنی‌های الکلی تفاوت دارد. نوشیدنی الکلی معمولاً از تخمیر قند توسط مخمر و تولید اتانول به دست می‌آید. اما عرق گیاهی قرار نیست از تخمیر تولید شود. اگر در محصولی بوی تخمیر، گاز، ترشیدگی یا کف غیرعادی دیده شود، این موضوع می‌تواند نشانه نگهداری نامناسب، آلودگی یا افت کیفیت باشد، نه ویژگی طبیعی عرق گیاهی سالم.

تفاوت اتانول و متانول در عرقیات گیاهی چیست؟

اتانول همان الکلی است که در نوشیدنی‌های الکلی وجود دارد. متانول یا الکل متیلیک ماده‌ای سمی‌تر است که مصرف مقدار خطرناک آن می‌تواند آسیب جدی ایجاد کند. هر دو از نظر شیمیایی در گروه الکل‌ها قرار می‌گیرند، اما اثرشان روی بدن یکی نیست.

در بحث عرقیات گیاهی، نگرانی اصلی معمولاً متانول است، نه مست‌کنندگی. مقدار بسیار کم اتانول در برخی فرآورده‌های خوراکی یا گیاهی لزوماً محصول را به نوشیدنی الکلی تبدیل نمی‌کند. اما متانول اگر در مقدار خطرناک وارد بدن شود، به‌دلیل تبدیل شدن به متابولیت‌های سمی، می‌تواند باعث اسیدوز متابولیک، آسیب بینایی و حتی مرگ شود. CDC توضیح می‌دهد که سمیت متانول ناشی از محصولات متابولیسم آن است و می‌تواند باعث تجمع اسید در خون، نابینایی و مرگ شود.

چرا ممکن است در عرقیات گیاهی متانول دیده شود؟

متانول می‌تواند از چند مسیر وارد بحث عرقیات گیاهی شود. بخشی از آن ممکن است به ویژگی‌های طبیعی گیاه و ترکیبات پکتینی یا فرایندهای گیاهی مربوط باشد. بخشی دیگر به روش عرق‌گیری، کیفیت ماده اولیه، ورود بخش‌های چوبی گیاه، تخمیر ناخواسته، ظروف نامناسب یا فرایند غیراستاندارد مربوط می‌شود.

در منابع فارسی نیز به این نکته اشاره شده که ورود بخش‌های چوبی گیاه و عرق‌گیری نادرست می‌تواند احتمال ورود متانول را افزایش دهد، هرچند این موضوع عمومی و قطعی برای همه عرقیات نیست. نکته مهم این است که مصرف‌کننده نمی‌تواند با نگاه کردن به بطری بفهمد متانول آن چقدر است. اندازه‌گیری متانول نیاز به روش آزمایشگاهی دارد؛ در مطالعه ایرانی هم سنجش متانول و اتانول با گازکروماتوگرافی انجام شده بود.

بنابراین هر ادعایی مثل «با بوییدن می‌فهمید متانول دارد» یا «اگر آتش گرفت خطرناک است» برای مصرف‌کننده قابل اتکا نیست. تست‌های خانگی هم می‌توانند خطرناک باشند و هم نتیجه گمراه‌کننده بدهند.

آیا عرقیات گیاهی باعث مستی می‌شوند؟

عرقیات گیاهی استاندارد نباید باعث مستی شوند. مقدار اتانول گزارش‌شده در پژوهش‌های مربوط به عرقیات، بسیار پایین‌تر از چیزی است که محصول را در گروه نوشیدنی‌های الکلی قرار دهد. در همان مطالعه ایرانی، میزان اتانول اندازه‌گیری‌شده در نمونه‌های عرقیات بسیار پایین گزارش شد و بیشترین مقدار آن برای گلاب ۰.۳۹ میلی‌گرم در دسی‌لیتر بود.

اگر بعد از مصرف عرق گیاهی احساس گیجی، خواب‌آلودگی شدید، تهوع، سردرد، تاری دید، درد شکم یا علائم غیرعادی پیدا کردید، نباید آن را به «اثر طبیعی عرق» نسبت دهید. بعضی عرقیات مثل بیدمشک، بهارنارنج یا سنبل‌الطیب ممکن است اثر آرام‌بخش ملایم داشته باشند، اما مستی، اختلال تعادل، تاری دید یا گیجی شدید نشانه طبیعی مصرف عادی نیست.

در این وضعیت باید مصرف را قطع کنید، بطری را نگه دارید و اگر علائم شدید یا ادامه‌دار بود، به پزشک یا مرکز درمانی مراجعه کنید.

آیا عرقیات گیاهی خانگی یا فله‌ای از نظر متانول پرریسک‌ترند؟

عرقیات خانگی یا فله‌ای الزاماً تقلبی نیستند، اما از نظر کنترل کیفیت، ریسک بالاتری دارند. دلیل اصلی این است که در بسیاری از محصولات فله‌ای، تاریخ تولید، تاریخ انقضا، سری ساخت، تولیدکننده، مجوز بهداشتی و نتیجه آزمایشگاهی مشخص نیست. اگر مشکلی در محصول وجود داشته باشد، امکان پیگیری هم محدودتر است.

در تولید خانگی یا سنتی، چند عامل می‌تواند ریسک را بیشتر کند: استفاده از گیاه نامناسب، ورود ساقه‌های چوبی زیاد، جوشاندن طولانی و کنترل‌نشده، ظروف آلوده، نگهداری در دمای نامناسب و انتقال محصول به بطری‌های غیربهداشتی. این موارد لزوماً در همه عرقیات سنتی وجود ندارند، اما مصرف‌کننده راه مطمئنی برای بررسی آن‌ها ندارد.

برای مصرف روزانه، مصرف خانوادگی یا خرید برای افراد حساس، محصول بسته‌بندی‌شده و قابل پیگیری انتخاب منطقی‌تری است. در میرعطار، هنگام انتخاب عرقیات پرمصرف، بهتر است محصولاتی را انتخاب کنید که اطلاعات بسته‌بندی، تاریخ مصرف و مشخصات تولیدکننده روشن‌تری دارند.

آیا «دوآتشه» بودن عرق گیاهی یعنی متانول بیشتری دارد؟

دوآتشه بودن در بازار عرقیات معمولاً به محصولی گفته می‌شود که غلیظ‌تر یا دوباره تقطیر شده است. این واژه همیشه تعریف فنی یکسان و کنترل‌شده‌ای ندارد و در فروش سنتی ممکن است بیشتر جنبه بازاری داشته باشد. اگر فرایند تولید استاندارد، کنترل‌شده و آزمایش‌شده باشد، صرفاً دوآتشه بودن به‌تنهایی برای قضاوت درباره خطر کافی نیست.

اما از سمت مصرف‌کننده، محصول غلیظ‌تر همیشه بهتر نیست. عرقی که رایحه خیلی تند، طعم غیرعادی، بوی اسانسی یا حس سوزاننده دارد، الزاماً اصل‌تر و سالم‌تر نیست. گاهی تندی زیاد می‌تواند از غلظت بالا، افزودن اسانس یا کیفیت نامتعادل محصول بیاید.

برای خرید، بهتر است به‌جای اعتماد به واژه‌هایی مثل دوآتشه، ناب، سنگین، اصل کوهی یا درمانی، این معیارها را بررسی کنید: برچسب، مجوز، تاریخ، بسته‌بندی، تولیدکننده و روش نگهداری.

آیا از روی بو و طعم می‌توان الکل یا متانول را تشخیص داد؟

خیر. بو و طعم برای تشخیص فساد، ترشیدگی، ماندگی یا اسانس مصنوعی تا حدی کمک می‌کنند، اما برای تشخیص مقدار متانول قابل اعتماد نیستند. متانول ممکن است در محصولی وجود داشته باشد، بدون اینکه مصرف‌کننده بتواند با بو یا مزه آن را تشخیص دهد.

البته برخی بوها نشانه هشدارند. اگر عرق گیاهی بوی تخمیر، ترشیدگی، کپک، گاز، پلاستیک، حلال شیمیایی یا الکل تند و غیرمعمول می‌دهد، نباید مصرف شود. این نشانه‌ها الزاماً ثابت نمی‌کنند که محصول متانول دارد، اما نشان می‌دهند کیفیت آن مشکوک است.

در عرقیات سالم، بو باید با گیاه هماهنگ باشد. عرق نعناع باید رایحه طبیعی نعناع داشته باشد، گلاب باید بوی گل محمدی بدهد، بیدمشک عطر ملایم خودش را داشته باشد و کاسنی نباید بوی ترشیدگی یا ماندگی بدهد.

آیا تست شعله، فریز کردن یا جوشاندن برای تشخیص متانول درست است؟

نه. تست شعله، فریز کردن، جوشاندن یا بو کردن، روش قابل اعتماد و ایمنی برای تشخیص متانول در عرقیات گیاهی نیست. این روش‌ها یا اصلاً دقت ندارند یا ممکن است خطر ایجاد کنند. تشخیص واقعی متانول نیاز به آزمایشگاه و روش‌های تحلیلی مثل گازکروماتوگرافی دارد؛ همان روشی که در مطالعه اندازه‌گیری متانول و اتانول عرقیات گیاهی استفاده شد.

جوشاندن محصول مشکوک هم آن را سالم نمی‌کند. اگر عرق گیاهی آلوده، کدر، بدبو یا فاسد باشد، حرارت دادن خانگی نمی‌تواند ایمنی آن را تضمین کند. ضمن اینکه با جوشاندن، بخشی از رایحه و ترکیبات فرار گیاه از بین می‌رود.

اگر به محصول مشکوک هستید، تصمیم درست مصرف نکردن آن است، نه آزمایش خانگی.

نشانه‌های هشدار در عرقیات گیاهی مشکوک

بعضی نشانه‌ها بیشتر به فساد یا نگهداری بد مربوط‌اند، نه الزاماً متانول. اما چون مصرف‌کننده در خانه نمی‌تواند علت دقیق را تشخیص دهد، وجود این نشانه‌ها کافی است که محصول کنار گذاشته شود.

برای اطلاعات تکمیلی درباره این موضوع، راهنمای رسوب و کدرشدن عرقیات گیاهی را نیز می‌توانید مطالعه کنید.

اگر محصول فقط بوی ملایم‌تری نسبت به انتظار دارد، این موضوع همیشه نشانه خطر نیست؛ ممکن است عرق رقیق‌تر، مانده‌تر یا کم‌کیفیت‌تر باشد. اما وقتی ضعف بو با کدری، بوی ماندگی یا طعم غیرعادی همراه می‌شود، ریسک مصرف بالا می‌رود.

علائم مسمومیت با متانول چیست؟

مسمومیت با متانول می‌تواند با تأخیر ظاهر شود. GOV.UK توضیح می‌دهد که تماس حاد با متانول ابتدا ممکن است باعث سرکوب سیستم عصبی مرکزی شود و بعد از یک دوره بدون علامت، اسیدوز متابولیک و سمیت چشمی ایجاد کند؛ در موارد شدید، کما و مرگ هم ممکن است رخ دهد.

علائم هشدار شامل این موارد است:

• تهوع و استفراغ
• سردرد شدید
• درد شکم
• سرگیجه یا گیجی غیرعادی
• تنفس سریع یا سخت
• تاری دید، دوبینی یا دیدن لکه و مه
• حساسیت به نور
• کاهش سطح هوشیاری
• تشنج یا ضعف شدید

GOV.UK همچنین اشاره می‌کند که علائم چشمی می‌تواند ۱۲ تا ۴۸ ساعت بعد از مصرف ظاهر شود و حتی مقدار کم متانول خالص در بزرگسالان ممکن است آسیب دائمی ایجاد کند. بنابراین اگر پس از مصرف محصول مشکوک، علائم بینایی یا علائم شدید گوارشی و عصبی ایجاد شد، منتظر بهتر شدن خودبه‌خودی نمانید.

در صورت شک به مسمومیت چه باید کرد؟

اگر بعد از مصرف عرق گیاهی مشکوک، علائم شدید یا غیرعادی داشتید، مصرف را قطع کنید و به مرکز درمانی مراجعه کنید. متانول مسئله‌ای نیست که با درمان خانگی، دمنوش، آب‌لیمو، شیر یا خوابیدن مدیریت شود. CDC در مواجهه با بلع متانول توصیه می‌کند فرد از منبع تماس دور شود، راه هوایی بررسی شود، استفراغ القا نشود و فوراً مراقبت پزشکی دریافت کند.

بطری محصول را دور نیندازید. اگر به مرکز درمانی مراجعه می‌کنید، بردن بطری یا عکس واضح از برچسب، تاریخ، نام محصول و تولیدکننده می‌تواند به ارزیابی بهتر کمک کند. اگر چند نفر از یک بطری مصرف کرده‌اند، وضعیت همه باید بررسی شود، حتی اگر بعضی افراد هنوز علامت ندارند.

به‌خصوص در کودکان، سالمندان، زنان باردار، افراد دارای بیماری کبدی، کلیوی، چشمی یا کسانی که دارو مصرف می‌کنند، احتیاط باید بیشتر باشد.

چه عرقیاتی بیشتر نیاز به احتیاط دارند؟

از نظر ایمنی، همه عرقیات باید استاندارد و قابل پیگیری باشند. اما در برخی عرقیات، به‌دلیل مصرف رایج‌تر یا احتمال مصرف طولانی‌مدت، احتیاط بیشتری لازم است. عرق نعناع، عرق کاسنی، گلاب، عرق رازیانه، عرق بیدمشک، عرق شاتره، چهل‌گیاه و ترکیبات گوارشی از محصولاتی هستند که برخی افراد روزانه یا برای دوره‌های طولانی مصرف می‌کنند.

اطلاعات محصول و گزینه‌های موجود در صفحه خرید عرق نعناع قابل بررسی است.

در مطالعه ایرانی، ۱۰ نوع عرق پرمصرف از جمله نعناع، رازیانه، کاسنی، شاتره، گلاب، چهل‌گیاه، خارشتر و چند نمونه دیگر بررسی شدند. هدف این مطالعه اندازه‌گیری متانول و اتانول در عرقیات صنعتی رایج بود و نتیجه‌گیری آن بر نیاز به مطالعات بیشتر و تعیین حدود مجاز برای این ترکیبات در عرقیات تأکید داشت.

از نظر مصرف روزمره، هرچه مصرف یک عرق بیشتر و طولانی‌تر باشد، کیفیت و ایمنی آن مهم‌تر می‌شود. محصولی که گاهی در شربت استفاده می‌شود با محصولی که هر روز برای معده، کبد، خواب یا نفخ خورده می‌شود، از نظر حساسیت انتخاب یکسان نیست.

آیا عرقیات ارگانیک یا سنتی از متانول کاملاً خالی‌اند؟

خیر، نمی‌توان چنین ادعایی را مطلق بیان کرد. واژه‌هایی مثل ارگانیک، طبیعی، سنتی، کوهی یا خانگی به‌تنهایی تضمین نمی‌کنند که محصول فاقد متانول، آلودگی یا مشکل کیفیت باشد. ارگانیک بودن بیشتر به شیوه کشت و استفاده نکردن از برخی نهاده‌های شیمیایی مربوط است؛ اما متانول و ایمنی نهایی محصول به فرایند تقطیر، کنترل کیفیت، بسته‌بندی و نگهداری هم وابسته است.

محصول سنتی هم اگر درست تولید شده باشد، می‌تواند کیفیت خوبی داشته باشد. اما اگر بدون تاریخ، بدون مجوز، بدون برچسب، بدون ظرف مناسب و بدون شرایط نگهداری درست عرضه شود، مصرف‌کننده عملاً امکان ارزیابی ندارد.

برای خرید مطمئن، این عبارت‌ها کافی نیستند:

• صددرصد طبیعی
• خانگی و اصل
• بدون الکل
• دوآتشه
• کوهی
• درمانی
• سنتی خالص
• مخصوص کبد، معده یا لاغری

این عبارات فقط زمانی ارزش دارند که کنار اطلاعات واقعی محصول، مجوز، تاریخ، تولیدکننده و شفافیت عرضه قرار بگیرند.

عرقیات گیاهی برای کودکان، بارداری و مصرف دارویی چه محدودیتی دارند؟

حتی اگر عرق گیاهی استاندارد و سالم باشد، مصرف آن برای همه افراد یکسان نیست. عرقیات گیاهی ترکیبات فعال گیاهی دارند و می‌توانند با وضعیت بدن یا داروها تداخل داشته باشند. در کودکان، زنان باردار و شیرده، سالمندان، افراد دارای بیماری کبدی، کلیوی، فشار خون، دیابت یا مصرف‌کنندگان داروهای آرام‌بخش و رقیق‌کننده خون، مصرف منظم باید با احتیاط بیشتری انجام شود.

برای مثال، عرق رازیانه در مصرف عمومی رایج است، اما به‌دلیل اثرات احتمالی هورمونی باید در برخی شرایط با دقت انتخاب شود. عرق نعناع ممکن است برای نفخ کمک‌کننده باشد، اما در برخی افراد مبتلا به رفلاکس معده علائم را بدتر می‌کند. عرق کاسنی معمولاً با طبع سرد شناخته می‌شود و زیاده‌روی در مصرف آن برای افراد مستعد سردی ممکن است مناسب نباشد.

موضوع الکل و متانول فقط یک بخش ایمنی عرقیات است. بخش دیگر، انتخاب درست عرق بر اساس شرایط بدن، مقدار مصرف و مدت مصرف است.

چطور عرقیات ایمن‌تر بخریم؟

برای کاهش ریسک، باید از محصولاتی استفاده کنید که مسیر تولید و عرضه مشخص دارند. خرید از فروشنده معتبر، بررسی برچسب و انتخاب حجم مناسب، از تست‌های خانگی مهم‌تر است. عرق گیاهی سالم باید قابل پیگیری باشد، نه فقط خوش‌بو یا ارزان.

برای اطلاعات تکمیلی درباره این موضوع، راهنمای راهنمای خواندن برچسب عرقیات گیاهی را نیز می‌توانید مطالعه کنید.

اطلاعات محصول و گزینه‌های موجود در صفحه خرید عرق کاسنی قابل بررسی است. چک‌لیست خرید ایمن عرقیات گیاهی:

• نام دقیق محصول روی بطری یا صفحه محصول مشخص باشد.
• تولیدکننده یا بسته‌بندی‌کننده قابل شناسایی باشد.
• تاریخ تولید و انقضا خوانا باشد.
• بسته‌بندی سالم، درب محکم و بدون نشتی باشد.
• محصول در معرض نور و گرمای مستقیم نگهداری نشده باشد.
• شماره پروانه یا اطلاعات بهداشتی قابل بررسی داشته باشد.
• عطر محصول طبیعی باشد، نه تند و حلال‌مانند.
• محصول کدر، گازدار، رسوب‌دار یا بدبو نباشد.
• ادعای درمان قطعی روی برچسب یا توضیحات فروش دیده نشود.
• حجم محصول با میزان مصرف شما تناسب داشته باشد.

در میرعطار، برای تهیه عرق نعناع، عرق کاسنی، گلاب، بیدمشک، بهارنارنج یا سایر عرقیات، بهتر است فقط به کاربرد عمومی گیاه توجه نکنید. برچسب، تاریخ، شرایط نگهداری و توضیحات مصرف را هم بخوانید تا انتخاب محصول دقیق‌تر و ایمن‌تر باشد.

آیا نگهداری نادرست می‌تواند باعث افزایش خطر شود؟

بله. نگهداری نادرست می‌تواند کیفیت عرقیات را پایین بیاورد و زمینه فساد یا آلودگی را فراهم کند. این موضوع الزاماً به معنی تولید متانول خطرناک در خانه نیست، اما می‌تواند محصول را از حالت سالم و قابل مصرف خارج کند. عرقیات گیاهی، مخصوصاً هیدرولات‌ها، محصولاتی آب‌پایه‌اند و اگر درست نگهداری نشوند، در معرض فساد و رشد میکروبی قرار می‌گیرند. منابع علمی درباره برخی هیدرولات‌ها نیز نشان داده‌اند که این محصولات می‌توانند از رشد میکروبی پشتیبانی کنند و بنابراین نگهداری درست آن‌ها اهمیت دارد. روش نگهداری بهتر:

• قبل از باز شدن، دور از نور مستقیم و گرمای آشپزخانه نگهداری شود.
• بعد از باز شدن، در یخچال قرار بگیرد.
• درب بطری پس از هر مصرف کامل بسته شود.
• دهانه بطری با دست، لیوان یا قاشق آلوده تماس نداشته باشد.
• محصول بازشده مدت طولانی در دمای اتاق نماند.
• در صورت تغییر بو، طعم، رنگ، کدری یا ایجاد گاز، مصرف نشود.

نگهداری صحیح قرار نیست همه مشکلات تولید را جبران کند، اما از افت کیفیت محصول سالم جلوگیری می‌کند.

جمع‌بندی

عرقیات گیاهی استاندارد، نوشیدنی الکلی محسوب نمی‌شوند و نباید باعث مستی شوند، اما از نظر علمی ممکن است در برخی نمونه‌ها مقدار کمی اتانول یا متانول قابل اندازه‌گیری باشد. خطر اصلی زمانی مطرح می‌شود که محصول بدون کنترل کیفیت، بدون برچسب، بدون تاریخ، فله‌ای نامشخص، آلوده، کدر، بدبو یا در شرایط نامناسب تولید و نگهداری شده باشد. متانول ماده‌ای سمی است و تشخیص مقدار آن با بو، طعم، شعله یا روش‌های خانگی ممکن نیست؛ فقط آزمایشگاه می‌تواند آن را دقیق اندازه‌گیری کند. برای مصرف ایمن، عرقیات را از فروشگاه معتبر مثل میرعطار تهیه کنید، اطلاعات محصول را بخوانید، به ادعاهای درمانی قطعی اعتماد نکنید و محصول مشکوک را مصرف نکنید. اگر بعد از مصرف عرق گیاهی مشکوک علائمی مثل تاری دید، تهوع شدید، سردرد، گیجی یا درد شکم ایجاد شد، باید فوری پیگیری پزشکی انجام شود.